Programma Cuypersensemble seizoen 2010-2011

1. Delen uit sonate in d   Johann Friedrich Fasch
1111111111111111111 1 ( 1688-1758)
Fasch stond in hoog aanzien bij zijn tijdgenoten. Desondanks werd zijn muziek weliswaar in manuscript veel gespeeld, maar tijdens het leven van Fasch nooit uitgegeven. Pas omstreeks het jaar 1900 werd zijn werk opnieuw ontdekt en publiceerden uitgevers zijn composities.
En dat is volkomen terecht: alleen al de sonate die het Cuypersensemble nu op het repertoire heeft genomen getuigen ervan dat Fasch over een levendige fantasie beschikte vooral in de twee snelle delen van de sonate:  de eerste,tweede , derde violen met altviool zijn in een levendige canon verwikkeld boven een echt swingende bas. Geen wonder dat onlangs in Zerbst( Duistsland), waar Fasch ooit kapelmeester was, een concert plaatsvond met als programma-onderdeel: Jazz-improvisaties over thema’s van Johann Friedrich Fasch!

2. Concerto grosso opus 3 nr. 11 in d Antonio Vivaldi (1678-174)
Solisten: Rogier Strijbis en Marjolein Spruit, viool / Christiaan de Wolf, cello.
Deze compositie van Vivaldi behoort tot de “klassiekers”van het repertoire van het Cuypersensemble. Jouke van der Leest streeft ernaar dat eenmaal in de zes jaar dit werk in het programma wordt opgenomen, zodat bijna iedere generatie Cuypersspelers deze muziek heeft kunnen spelen. De indrukwekkende inleiding op de prachtige fuga  in het eerste deel, de fuga zelf, waarin drie solisten elkaar zo mooi afwisselen met het strijkorkest verdienen voorgoed in de geheugens van jonge musici opgeslagen te worden. Het tweede deel, een largo, bevat een lyrische solo voor viool, en in het derde deel kunnen de drie strijkerssolisten in virtuoze passages met elkaar duelleren. De grote Johann Sebastiaan Bach was zo verrukt door dit concerto grosso, dat hij dit werk van Vivaldi bewerkt heeft voor orgelsolo.

3. Concert voor orgel en orkest opus 4 nr. 6 in Bes    Georg Friedrich Händel (1685-1759)
Hoewel dit concert aangekondigd staat als orgelconcert heeft Händel de keuze voor het  solo-instrument geheel vrijgelaten: in een ver verleden heeft het Cuypersensemble dit stuk uitgevoerd met harp als solo-instrument, dit seizoen met orgel in de Grote Kerk in Naarden op zondag 15 mei 2011 met als solist Wybe Kooijmans op het prachtige  kabinetorgel in 1784 gebouwd door Johannes Stephanus Strümphler. In de Sionskerk in Zeist op zaterdag 9 april 2011 speelt het Cuypersensemble het concert met de jonge talentvolle pianiste Martje van Damme.
En wat blijkt? In alle versies is deze muziek even sprankelend!
Je vergeet gewoonweg dat Händel deze muziek alleen maar heeft bedoeld als pauzemuziek voor  de uitvoering van zijn grote oratorium “Alexander’s Feast.”

4. Variaties en fuga op een thema van Johann Kuhnau (1935)   Hendrik Andriessen
De jonge musici van het Cuypersensemble zijn in het bijzonder gegrepen door de Kuhnauvariaties van Hendrik Andriessen .Alleen al het thema van de 17e eeuwse componist Johann Kuhnau geeft  het strijkorkest  een ongekend zangerige klank. De variaties zijn buitengewoon afwisselend van sfeer; een speelse fuga met een indrukwekkend citaat uit het thema sluit deze compositie af.
Andriessen pakte het thema  op toen zijn dochter aan de piano een werk, Partita nr. 6 uit Neuer-Clavier-Übung uit 1692, van Johann Kuhnau zat te studeren. De componist nam een fragment uit deze partita waaromheen hij zijn compositie kon schrijven. Hij vertaalde daarbij het thema van Kuhnau naar een meer modern, welluidend idioom.
Van alle Nederlandse werken uit de muziekgeschiedenis zijn deze Kuhnauvariaties uit 1935 door de Nederlandse orkesten misschien wel het meest gespeeld. Voor het Cuypersensemble is het echter de eerste keer!

 5. Serenade voor strijkers Nico Brandon (2010)Speciaal voor het Cuypersensemble schreef onze huiscomponist Nico Brandon in 2010 deze strijkersserenade.
Tot ons grote vreugde liet de componist ook deze keer zich weer inspireren door volksmuziek. Hij schrijft daarover het volgende:  
- In het eerste deel wordt de sfeer van een oude
Tschechische stad geschetst met prachtige gebouwen en torens. Dan komen plotseling musici uit Moravië en geven een mooie serenade in de traditionele lydische toonsoort. -Het tweede deel biedt bijzondere tafereeltjes uit Zweden: er  komt een geliefd instrument uit dit land naar voren: de nyckelharpa, een draailier maar dan met een strijkstok bespeeld.
Schapenhoedende meisjes zingen met hele hoge tonen ( in het Zweeds kauk geheten, spreek uit: keuk) de dieren toe , die daar weer op reageren.
Tot slot van ons verblijf in Zweden een vrolijke polkett, een parendans die tijdens de midzomerfeesten met overgave wordt gespeeld en gedanst!

Het derde deel bevat muziek in Ierse sfeer: wat is de Irish Jig toch onweerstaanbaar! In de pub vloeit de whisky rijkelijk; de nuchtere maar toch gepassioneerde Cuypersstrijkers weten wel raad met deze muziek!

Het vierde deel: Een Joods bruiloftfeest in Oost Europa. Eerst een heerlijke inleiding met een prachtig lied  door de sonore cellogroep van het Cuypersensemble aangeheven, overgenomen door de violen: amandeltjes en rozijnen belooft de tekst .Dit alles gaat over in een oude Joodse bruiloftsdans die begint als de Roemeense dans “doina”. Daarna wordt het steeds vrolijker en komen we helemaal in de sfeer van de oude klezmer(= speelman)traditie uit Oost Europa.

U ziet: het Cuypersprogramma van dit seizoen is, ik zou zeggen zoals gewoonlijk(!) weer heel afwisselend en aantrekkelijk. Muziek van eigen bodem ontbreekt niet, maar daarbij wordt wel degelijk over de landsgrenzen gekeken.
Wij hebben al heel wat repetities achter de rug en genoten van het veelkleurig repertoire.

Graag willen wij onze vreugde die deze muziek bij ons teweeg brengt met u delen tijdens onze concerten.

Daarom: Graag tot ziens op een van de aangegeven concertdata!

Repertoire Cuypersensemble 2009-2010 

1.Brandenburgs Concert nr.3 in G  Johann Sebastian Bach/ Isaac 1685-1750.
Soms kun je wel eens mijmeren: wat zullen de musici in de tijd van Bach blij geweest zijn toen ze voor het eerst deze compositie op de lessenaar kregen!  Opgedragen aan de marktgraaf Christian Ludwig von Brandenburg weet Bach in dit concerto het plezier van muziekmaken bij de musici tot ongekende hoogte aan te wakkeren.
In dit Brandenburgs Concert wedijveren de eerste, tweede, derde violen, celli en contrabas met elkaar in schoonheid, virtuositeit en speelplezier. Dit prachtige Brandenburgs Concert wordt door het Cuypersensemble gespeeld in een versie voor strijkorkest.

2. Suite Don Quichotte  Georg Philipp Telemann 1681-1767
Van de componist Telemann van wie wel geschreven werd dat hij sneller kon componeren  dan brieven schrijven, een muzikale vertelling over de avonturen van de “Ridder van de droevige  figuur” Don Quichotte”. Zijn gevecht tegen de  windmolens, de smachtende liefde van onze ridder voor prinses Dulcinia , de galop van het ros Rosinante en de nukkige tred van de ezel van Sancho Panza, dàt alles weet Telemann op  zeer beeldende wijze in muziek weer te geven.

3. Divertimento in F KV  138  Wolfgang Amadeus Mozart 1756- 1791
Een zingend Allegro, een zoete mijmering in het Andante en een flitsend Presto doet de tijd herleven dat Mozart in Salzburg woonde en werkte. Mozart schreef dit verukkelijke werk in 1722, toen hij zestien jaar oud was. Sedertdien is dit Divertimento in F een geliefd repertoire-stuk geworden van talloze strijkorkesten over de hele wereld.

4. Concerto opus 1 nr. 6 “ God save the Queen”     Johann Christian Bach  Voor piano en strijkorkest  1735-1782
Toen Mozart als wonderkind samen met zijn vader in 1764 Londen bezocht, brachten vader en zoon een bezoek aan Johann Christian Bach, een van de zonen van Johann Sebastian. Deze Bach woonde vanaf 1762 in Londen.  De jonge Wolfgang speelde bij hem voor en onmiddellijk was Johann Christian bijzonder geïnteresseerd; samen improviseerden zij aan het klavier.
Mozart dacht daarna altijd met bijzondere genegenheid aan de “Londense Bach”terug. Johann Christian Bach wordt gezien als een van de eersten van de zg.“ galante”stijl. Mooi is het te horen hoe Bach in het laatste deel een hommage brengt aan zijn nieuwe vaderland: het laatste deel van dit pianoconcert bestaat uit een aantal variaties op het Engelse volkslied”God save the Queen.”
De solopartij zal worden gespeeld door de jonge pianiste Martje van Damme; zij is een zeer talentvolle leerling van
de Academie voor Muzikaal Talent. http://www.academiemuzikaaltalent.nl/

5.Kleine symfonie voor strijkorkest opus 87 Paul Juon 1872-1940
Paul Juon werd in Moskou geboren uit een Russische vader en een Zwitserse moeder.
Hij studeerde aan het conservatorium in Moskou bij o.a. de beroemde componist Anton Arensky; de studie werd voortgezet aan de Hochschule für Musik in Berlijn, aan welke instelling Juon in 1906 leraar werd en in 1911 professor. In 1934 trok hij zich terug in Vevey, Zwitserland, waar hij in 1940 overleed.
Zijn composities hebben een duidelijk romantische inslag maar moderne, kruidiger samenklanken worden door Juon niet geschuwd.
Zijn melodieën die een vaak Russisch karakter dragen, hebben hem de bijnaam bezorgd van de “Russische Brahms”.

6. Uit de serenade in e: Finale alla Zingaresa  Robert Fuchs  1847-1927
Deze leraar aan het conservatorium in Wenen had o.a. onder zijn studenten Gustav Mahler en Jean Sibelius. Johannes Brahms zei over Robert Fuchs: “Fuchs is een schitterend musicus; alles is zo mooi en vakkundig, zelfs charmant gemaakt, dat men er altijd vreugde aan beleeft!”
Dit oordeel kunnen de jonge kunstenaars van het Cuypersensemble alleen maar bevestigen.
Deze  meeslepende en temperamentvolle finale is de “uitsmijter”van het programma van het seizoen 2009-2010.

Huiscomponist Nico Brandon

Nico Brandon studeerde viool aan het Amsterdams Conservatorium tot 1970 bij Jaap Schröder. Vervolgens trad hij in dienst bij het Omroeporkest en vanaf 1978 tot 2004 speelde hij eerste viool in het Radio Kamer Orkest, waarmee hij ook verscheidene keren soleerde. Hij werkte daar onder leiding van o.a. Frans Brüggen, Ton Koopman en Jos van Immerseel. Nico volgde verscheidene barokcursussen en bespeelt zowel de barok- als de moderne viool. Hij verrichtte zeer intensief onderzoek naar de triosonates van Nederlandse componisten uit de Barok. Dit leidde tot de oprichting van het Boumeester Consort waarmede Nico als leider alle teruggevonden werken uitvoerde voor radio, televisie en vele grote podia.

Van jongs af aan heeft Nico grote belangstelling gehad voor de Europese volksmuziek. Hij leidde jarenlang een dansgroep en later een folkloristisch muziekensemble. Tijdens omzwervingen over de Balkan verzamelde hij een groot aantal bijzondere instrumenten en leerde deze ter plaatse bespelen. Vanaf 1980 is Nico gaan componeren voor het Cuypers ensemble en l’Estro Armonico, beiden onder de bezielende leiding van Jouke van der Leest. Meestal gebruikt Nico in zijn compositie folkloristische elementen. Hoogtepunt was een compositie genaamd Brusa Bezistan, bewerkt voor het Radio Kamer Orkest versterkt met 70 amateur musici.

Thans legt Nico zich toe op kamermuziek, speelt in verscheidene barok ensembles, dirigeert het Purcell Kamer Orkest en verscheidene jeugdensembles. Daarnaast verschijnen er met grote regelmaat nieuwe composities van zijn hand, voor diverse bezettingen.

Een overzicht van zijn composities alsmede de bladmuziek zijn bij Nico te bestellen. Indien u belangstelling hebt neem dan even telefonisch contact op: 035 6859704

Repertoire Cuypersensemble 2008-2009 

1. Sinfonia in G  Tomaso Albinoni (1671-1750) 
In Venetië schreef Albinoni een sinfonia vol sprankelende muziek. In het eerste deel kunnen met name de violen van het ensemble laten horen wat zij waard zijn; in de fuga hebben alle stemgroepen van het Cuypersensemble een zelfstandige functie.

2. Concerto grosso  “La Follia” Francesco Geminiani ( 1680-1762)
De vioolcomponist Arcangelo Corelli (1653-1713) schreef voor viool en basso-continuo een hele reeks van legendarisch geworden variaties op het beroemde thema “La Follia”.
Francesco Geminiani instrumenteerde deze schitterende compositie voor strijkorkest.
Deze variatiereeks omvat een hele scala aan menselijke gevoelens. Van diepe melancholie tot uitbundige vreugde.

3. Twee Bagatellen opus 47 Antonin Dvořák (1841-1904)
Dvoŕák heeft twee charmante stukken geschreven voor 2 violen, cello en harmonium. Dankzij onze huiscomponist Nico Brandon kunnen we deze werken nu met ons strijkorkest spelen waarbij de klank van het harmonium is bewaard gebleven: Brandon heeft nl. de harmoniumpartij verdeeld over een  altviool, de 3e violengroep, een cello en een contrabas. Dat allemaal bij elkaar levert een authentiek harmoniumgeluid op.4. Nocturne opus 19 no.

4. Peter I. Tsjaikowsky (1840-1893)
In 1888 schreef Tsjaikowsky zijn strijkkwartet opus 11. Het tweede deel daarvan is zelfstandig uitgegeven in versie voor cello en strijkorkest. Jonathan van IJzerlooy is daarin onze solist.

5. Snarenspel van Hans Scheepers.
Hans Scheepers heeft  dit driedelig werk speciaal voor het Cuypersensemble geschreven. En hij weet hoe je jonge spelers moet boeien: swingende violen, lyrische celli, een plukkende bas  en  meeslepende lyriek. Een ideaal stuk voor jeugdstrijkorkest.

6. Roemeense Suite van Nico Brandon
Van onze huiscomponist Nico Brandon  meeslepende dansen uit de Roemeense provincie Maramures.

Repertoire voor 2006/2007

Arcangelo Corelli: Adagio-allegro uit Concerto Grosso opus 6 nr. 6, zangerige inleiding met in het allegro flitsende strijkerspassages voor de violen.

Antonio Vivaldi: Concerto Grosso opus 3 nr. 9. Vier soloviolisten uit het Cuypersensemble krijgen gelegenheid in schoonheid te wedijveren met hun collega’s.

Johann Sebastian Bach/Jasinski: Derde deel uit het Brandenburgs Concert nr. IV. De polyfonie van Bach geeft alle stemmen in het strijkorkest een meeslepend speelplezier.

Nico Brandon: Bach ontmoet Vivaldi in Ohrid. In de zinderend hete zomer van 2006 heeft onze huiscomponist Nico Brandon een muzikale ontmoeting uitgebeeld van de grote barokcomponisten Bach en Vivaldi in een stadje op de Balkan. De combinatie van Duitse polyfonie, Italiaanse zangerigheid met onregelmatige oud-Turkse ritmes en toonladders maken deze apart voor het Cuypersensemble geschreven compositie tot een unieke belevenis.

David O’Fallon: Vir-cello Reality. De cellogroep van het Cuypersensemble krijgt volop gelegenheid een verschroeiende speelpassie in deze eigentijdse compositie te laten horen!

Richard Meyer: Pagodas. Deze Amerikaanse meester-componist voor jeugdorkesten heeft vele werken geschreven waarvan het Cuypersensemble al enkele op concerten heeft gespeeld (Serendipity Suite, Fables).
“Pagodas” is een Aziatisch thema met variaties. Een exotisch stuk waarin zelfs de componist Ravel even langs komt.